تاریخ : ۱۳۹۷/۰۲/۱۹ - ۸:۲۶ ذخیره فایل ارسال به دوستان

مصائب پیش روی برجام

ترامپ با خروج از برجام تلاش دارد تا با ائتلاف‌های سنتی ضد ایرانی برای خنثی کردن نفوذ ایران و بی‌ثبات‌سازی و مقابله با برنامه موشکی سپاه پاسداران مواجهه جدی داشته باشد.

یادداشت/ مذاکرات هسته‌ای ایران با ۱+۵ در تیرماه ۱۳۹۴ نهایی و به تأیید طرفین رسید. هنوز مدتی از عمر برجام نگذشته بود که طراحان و موافقان آمریکایی(دمکراتها) از قدرت خارج شده و با پیروزی ترامپ بر کلینتون همه پیش‌بینی­ها و تلاش­های طرفین دستخوش تغییرات اساسی شد.

ترامپ در کارزار انتخاباتی‌اش سخن از باج‌دهی آمریکا به ایران و نواقص برجام بسیار سخن گفت و تلاش کرد تا دستاوردهای باراک اوباما را وارونه جلوه دهد. جناح راست و مذهبی جمهوری‌خواه آمریکا که به محافظه‌کاران افراطی شهرت دارند و حدود ۳۰ درصد از بدنه رأی ایالت متحده را تشکیل می‌دهند در این موضوع ترامپ را همراهی می‌کردند و مخالف جدی سیاستهای ایران بودند. این بلوک رادیکال مذهبی در مبارزات انتخاباتی حمایتهای گسترده مالی و پولی فراوانی از ترامپ کرد تا حریف دمکرات رأی نیاورد. آنها به دو دلیل جزء مخالفان سرسخت برجام بودند؛

۱- نفوذ و حمایت آیپک لابی صهیونیست که متمایل به اسرائیل است و ایران را مظهر «پادشاهی شر» در منطقه می‌داند که باید از بین برود.

۲- کینه و دشمنی ترامپ نسبت به اوباما بعنوان معمار برجام

ترامپ پس از انتخاب در سال ۲۰۱۷ سیاستهای خصمانه و برجام­ستیزی را تشدید کرد. او در سال اول ریاست جمهوری‌اش نتواست اقدام موثری در راستای خروج از برجام انجام دهد و بدنبال تست کردن افکار عمومی و متحدان اروپایی بود؛ اما همواره بدنبال آلترناتیوی برای برجام می­گشت.

در شرایطی که ترامپ دائماً به برجام حمله می‌کرد، همزمان بطور بی‌سابقه‌ محبوبیت‌اش روبه  کاهش می‌رفت و اصرار او بر مخالفت با برجام روز به روز جدی و جدی‌تر می‌شد. وی نه تنها مخالفت خود علیه برجام را تشدید نمود، بلکه تغییر پایتخت اسرائیل به قدس، کاهش مالیات ثروتمندان، اقدامات ضد مهاجرت علیه برخی از کشورهای منطقه و خروج از معاهده پاریس را در راستای جلب و جذب جناح رادیکال (صهیونیسم) انجام داد.

البته عواملی چون؛ متحدان اروپایی، سناتورهای میانه‌روی مخالف، فشار افکار عمومی آمریکا و نداشتن یک طرح جایگزین برجام هم از حجم انتقادها و مخالفتهای ترامپ از برجام نکاست و باعث عقب‌نشینی او نشد.

به هر شکل، ترامپ از برجام خارج شد چرا که برایش بسیار دشوار بود که مطابق «قانون INARA» هر سه ماه یک بار پایبندی ایران به برجام و سازگار بودن آن با منافع ملی آمریکا و قوانین تحریمی علیه ایران را تمدید کند، لذا کوشید فضای ذهنی و روانی اروپائیان و شرکتهای بین‌المللی را در مخالفت علیه ایران زنده نگه دارد و از این طریق فشارها و تحریم‌های سالهای گذشته را تشدید کند. لذا با ادعای نقض روح برجام از سوی ایران و عدم برخی اقدامات اعتمادساز، مانع عادی شدن روابط اقتصادی ایران با جهان ‌شد.

در طول این مدت ترامپ در سخنرانی‌هایش پایبندی ایران به برجام را تأیید نکرد و شکل‌گیری این توافق را خارج از منافع امنیت ملی آمریکا دانست، ضمن اینکه کوشید تصمیم درباره اعاده یا ادامه تحریم‌ها علیه ایران را به کنگره بسپارد و قبلاً گفته بود که: «اگر کنگره برجام را اصلاح نکند من آن را لغو خواهم کرد.»

او با خروج از برجام تلاش دارد تا با ائتلاف‌های سنتی ضد ایرانی برای خنثی کردن نفوذ ایران و بی‌ثبات‌سازی و مقابله با برنامه موشکی سپاه پاسداران مواجهه جدی داشته باشد.

اما دراین بین بر حسب ظاهر، سه کشور اروپایی و نماینده اتحادیه اروپا در به لزوم حفظ و ادامه برجام تأکید دارند و ثبات و صلح را در منطقه خاورمیانه برای امنیت اروپا ضروری می‌دانند. از جهتی اروپا چتر دفاعی آمریکا است و سایه تهدیدات روسیه و اقدامات نظامی‌اش در شرق اروپا و سوریه باعث متمایل شدن اروپا به سمت آمریکا شده است، هرچند که مایلند از طریق مماشات و جلب رضایت آمریکا برجام را به ظاهر حفظ نمایند.

به نظر می رسد اگر اروپا در این شرایط از ترس آمریکا را همراهی کند و شریک او شود، نقش خود را در معادلات سیاسی جهان کاهش داده و نقش خود را بعنوان یک قطب سیاسی تأثیرگذار از دست می‌دهد.

با وجود همه موانع یاد شده ترامپ از برجام خروج کرد و باید به این موضوع به طور جدی نگریست و مصائب پیش روی برجام غیر‌قابل پیش‌بینی و شکننده خواهد بود و به همین دلیل دولتمردان ما باید با درک درست از شرایط، پیش­بینی متناسب، قاطع و انقلابی درخوری با شرایط جدید داشته باشند.

محسن صابر

انتهای پیام/

ارسال دیدگاه

تبلیغات شما 1
تبلیغات شما 2
تبلیغات شما 3
تبلیغات شما 4